Istota procesu uczenia się

Istota procesu uczenia się...

Pojęcie uczenia się jest rozumiane wieloznacznie. Istnieje więc dużo definicji procesu uczenia się. W Większości definicji nazywa się uczenie się procesem lub pracą. Podkreśla się przy tym, że nie jest to proces jednorazowy a systematyczne działanie, układ czynności. Świadomie zorganizowany proces uczenia się jest planowy, angażujący osobę ucząca się i organizowany w konkretnym celu. Dzięki uczeniu się zdobywamy wiedzę i umiejętności oraz nawyki. Uczenie się to także zdobywanie doświadczeń prowadzących do trwałych zmian w zachowaniu uczącego się. Przedmiotem tak rozumianego uczenia się jest otaczająca nas rzeczywistość przyrodnicza, techniczna, społeczna, kulturowa itp. Uczenie się jest bardzo powszechne i naturalne. Uczenie się to proces przyswajania treści zależny w dużej mierze od dyspozycji psychicznych osób uczących się oraz ich sprawności poznawczej. Zatem każdej sytuacji zdobywania wiedzy towarzyszą inne techniki uczenia się. Jeśli chodzi o dyspozycje, to na uwagę zasługuje wrażliwość zmysłów, dzięki której uczniowie odbierają wrażenia z otaczającej ich rzeczywistości poprzez bezpośredni z nią kontakt. Inną funkcję spełniają spostrzeżenia, które są już bardziej złożone i dostarczają uczniom wiedzy o całościowych obrazach zjawisk. Spostrzeżenia odgrywają doniosłą rolę w procesie uczenia się małych dzieci, które jeszcze nie są zdolne do uogólnionego poznawania rzeczywistości. Ich schematy uczenia się opierają się na obserwacji, dotyku, pokazywaniu. Dużą role w procesie uczenia się odgrywa uwaga. Odnosi się ona do głównie do tzw. uwagi dowolnej, dzięki której uczniowie koncentrują się na tym, czego mają się nauczyć, odrzucając treści, które ich nie interesują. Metody uczenia się mają w tym wypadku charakter ograniczony do opanowania jedynie niewielkiego wycinka materiału. Duży wpływ na techniki uczenia się mają także zainteresowania, które decydują przede wszystkim o chęci uczenia się lub jej braku. Obok zainteresowań duże znaczenie dla właściwego przebiegu uczenia się ma motywacja. Na jej powstawanie ma duży wpływ przede wszystkim cel uczenia się....
Wizualizacja i wyobrażenia obrazowe

Wizualizacja i wyobrażenia obrazowe...

Wizualizacja oraz wyobrażenia obrazowe bardzo pomagają w uczeniu się. Jej aktywizacja polega przede wszystkim na dokładnej obserwacji danego zjawiska i przeniesienia tego obrazu do pamięci. Powtarzajmy tę czynność tak długo, aż wyobraźnia zawładnie całym naszym umysłem. Czynności te wymagają zupełnego odprężenia. Taki trening myślowy sprawi, że szybkie uczenie się będzie miało przyjemny wymiar. Ilekroć zatem mamy przestudiować dany temat, wygłosić wykład albo przygotować się do egzaminu, posłużmy się wizualizacją, by zobaczyć siebie w danej sytuacji. Wizualizacja pozwala przeżyć wydarzenia z wyprzedzeniem i jednocześnie przygotować się psychicznie do odbioru sytuacji. Wizualizacja polega na konstruowaniu obrazów, natomiast wyobrażenia obrazowe odwołują się do przywoływania obrazów z przeszłości. Wyobrażenia obrazowe można wykorzystać w celu przywołania wydarzeń z przeszłości, co pozwoli wyodrębnić te sprawy, które stały się przyczyną utraty wiary w siebie oraz trudności w uczeniu się. Wyobrażenia obrazowe pozwalają ponadto na przywołanie w pamięci osiągnięć i uświadomić sobie własne możliwości i zaangażować wszystkie zmysły w szybkie uczenie się. Mając trudności z przyswajaniem wiedzy warto usiąść wygodnie i skoncentrować się na rzeczy, która sprawia problemy. Zwróćmy uwagę na pierwszy obraz, jaki przyjdzie nam do głowy. Warto poświęcić mu wszystkie myśli i skojarzenia, a wspomnienie nabierze sensu. Być może nie wyłoni się żaden obraz. Może to bowiem nastąpić po kilku dniach. Kiedy jednak wydarzenie odnajdzie się w pamięci, pojawi się iskra zrozumienia, skąd pochodzi blokada w nabywaniu umiejętności. Następnie starajmy się wywołać w pamięci obrazy, w których uczenie się czegokolwiek było łatwe i przyjemne. Zakończmy cała sesję wizualizacją siebie podczas odnoszenia sukcesów w sytuacji, która do tej pory była dla nas edukacyjnie trudna. Instruktorzy przyspieszonego uczenia się podkreślają, że intensywne przeżycie doświadczenia w ciszy własnego domu ma na odbiorcę taki sam wpływ, jak wydarzenie rzeczywiste. Może istotnie wspomóc w ujawnieniu potencjału u uczącego się. Na...
Inteligencja w służbie przyspieszonego uczenia się

Inteligencja w służbie przyspieszonego uczenia się...

Techniki szybkiego uczenia się wykorzystują możliwości człowieka w wymiarze fizjologicznym, neurologicznym i psychologicznym. Jest to, zdaniem ich zwolenników, sztuka maksymalnego wykorzystania potencjału każdego ucznia. Niektóre z wypracowanych dotychczas technik przyspieszonego uczenia się przynoszą szybkie rezultaty, inne wymagają z kolei wytrwałej pracy. Angażują one wiele zmysłów człowieka i jego naturalne zdolności intelektualne. W szybkim uczeniu się dużą rolę odgrywa inteligencja ucznia, czyli jego zdolność poznawania i rozumienia. Na istotę inteligencji składa się wiele czynników, z których tylko niektóre wykorzystywane są w procesie przyspieszonego poznawania treści. Współczesny system nauczania praktycznie odwołuje się do inteligencji werbalnej i matematycznej. Howard Gardner zdefiniował siedem rodzajów inteligencji: racjonalną i matematyczną, wizualną i przestrzenną, słuchową i werbalną, muzyczną i rytmiczną, kinestetyczną, intrapersonalną i interpersonalną. Osoby obdarzone inteligencją racjonalną i matematyczną uczą się szybko i bez trudu wówczas, kiedy wiedza podawana jest w formie logicznej, racjonalnej, liczbowej i graficznej. Inteligencja przestrzenna i wizualna pomaga w szybkim uczeniu się ludziom z mocno zarysowaną wyobraźnią, która pozwala „zobaczyć” rzeczy. Ludzie obdarzeni inteligencją werbalną i słuchową sprawnie posługują się słowem, składnią, semantyką i wsłuchują się w brzmienie słów. Inteligencja muzyczna i rytmiczna charakteryzuje uczenie się z użyciem wyobraźni rytmów: słownych i muzycznych. Inteligencja kinestetyczna to już inteligencja ruchu, przestrzeni i ciała. Inteligencja intrapersonalna cechuje samotników, którzy wiedzę kontemplują w ciszy i samotności. Zupełnym przeciwieństwem jest natomiast inteligencja interpersonalna, właściwa ludziom komunikatywnym, przywódcom, liderom, którzy uczą się szybko w tłumie. Jest rzeczą oczywistą, że każda istota ludzka posiada kilka z wymienionych powyżej modeli inteligencji. Wiele osób, które uważają siebie za niezdolne do uczenia się nie odkryło jeszcze w sobie tych pokładów inteligencji, które są im najbliższe. Na podst.: Drapeau Ch., Jak uczyć się szybko i skutecznie. Warszawa...
Teoria szybkiego uczenia się

Teoria szybkiego uczenia się...

Wiele czynników wpływa na efekty uczenia się dzieci, młodzieży i dorosłych. Uczenie się jest procesem złożonym. W zdobyciu nowych wiadomości szybciej mogą pomóc techniki i metody szybkiego uczenia się. Metoda szybkiego uczenia się ma swój początek w Bułgarii. W latach sześćdziesiątych ubiegłego wieku doktor Georgi Lozanow podjął prace nad sugestią, ale dostęp do jego prac za granicą uzyskano dopiero w latach sześćdziesiątych. Pojawiły się wówczas dwa nurty, reprezentowane przez Stowarzyszenie Przyspieszonego Uczenia się i Nauczania oraz Superuczenie. Lozanow pracował według opracowanej przez siebie metody, którą określa się nazwą sugestopedia. W latach siedemdziesiątych jego seans przyspieszonego uczenia się obejmował następujące elementy: • Przygotowanie, w trakcie którego nauczyciel nawiązywał przyjazny kontakt z uczniami, by wzbudzić ich zaufanie i chęć uczenia się. • Prezentacja. W tej fazie nauczyciel odczytywał krótką historyjkę w języku, którego uczniowie się uczą. Rozpoczęcie zajęć od streszczenia historii miało za zadanie stworzenie odpowiedniego kontekstu do późniejszej jego nauki. Później nauczyciel przedstawił cały tekst, posługując się gestem, mimiką, słowem. Po zapoznaniu się z całością tekstu włączano muzykę klasyczną, która miał ułatwić koncentrację. Potem nauczyciel znowu czytał tekst w języku obcym, modulując głos stosownie do tempa muzyki. Po przerwie włączał muzykę pasywną i tekst odczytywał ponownie, ze spokojem, dodając to niego tłumaczenie. • Powtórzenie i opracowanie. Następnego dnia omawiano tekst. Powrót do tego tekstu odbywał się już w formie zabawy, piosenek i skeczy. Słuchaczy zachęcano do rozmów w językach obcych. W końcu lat siedemdziesiątych doktor W. J. Bancroft wprowadziła sugestopedię do Ameryki. Nowa Szkoła (w skrócie SALT) różniła się od klasycznej sugestopedii Lozanowa wykorzystaniem technik psychicznego odprężenia i wizualizacji, ćwiczeniami oddechowymi inspirowanymi jogą. Na początku lat osiemdziesiątych pojawiła się w Ameryce inna forma sugestopedii, zwana Superlearning. Superuczenie, bliskie praktyce SALT, jeszcze bardziej zaznaczyło wagę oddychania zsynchronizowanego.. Na podst.: Drapeau Ch.,...
Stres egzaminacyjny wpływa na wyniki ucznia

Stres egzaminacyjny wpływa na wyniki ucznia...

Stres jest sytuacją pojawiającą się w życiu każdego człowieka. Dyspozycja do przeżywania i ujawniania reakcji lękowych jest wrodzona. Uczucie lęku to przeżycie indywidualne, charakterystyczne dla stanu lub sytuacji, w jakiej znajduje się jednostka. Każdy człowiek może reagować w sytuacji stresu inaczej. Specyficzną formą reakcji lękowych u dzieci jest fobia szkolna, której źródłem może być sytuacja związana z wypełnianiem roli ucznia. Stres to nic innego jak wzmożony niepokój i strach odczuwane podczas przygotowań do egzaminu i w jego trakcie. Stres egzaminacyjny stał się obiektem zainteresowań wielu badaczy, głównie ze względu na jego wpływ na osiągnięcia ucznia na egzaminie. Na ogół z badań wynika, że uczniowie charakteryzujący się wysokim poziomem lęku egzaminacyjnego osiągają gorsze rezultaty w porównaniu z osobami o niskim poziomie stresu. Lęk i stres to negatywne emocje i stany wywołane poczuciem zagrożenia. Gdy jest silny, działa paraliżująco. Podobnie dzieje się z osobą ogarniętą stresem egzaminacyjnym. Stres egzaminacyjny jest niepokojem ucznia o jego sprawność psychiczną podczas egzaminu i o wynik, jaki uzyska. Uczniowie mają wówczas tendencje do samokrytycyzmu, a ich myśli w sposób niekontrolowany skupiają się na porównywaniu z innymi oraz na wątpliwościach co do własnych możliwości oraz strachu przed ewentualną porażką. Główne objawy stresu przedegzaminacyjnego to: • Ogólna nerwowość przed egzaminem, • Niemożność pozbycia się niepokoju, • Niepewność wyniku egzaminu, • Przewidywanie słabego wyniku, • Napięcie podczas egzaminu, • Zapominanie najprostszych wiadomości, • Przezywanie skutków spodziewanej porażki, • Nastrój paniki, • Silne bicie serca, • Zaburzenia żołądkowe. Stres egzaminacyjny wyraża się przede wszystkim lękiem o ocenę. Dlatego pojawiają się w dydaktyce koncepcje, które próbują ograniczyć „terror oceniania”. Postuluje się między innymi ograniczenie najbardziej stresujących działań do minimum. Praktycy polecają także metodę zaznajomienia uczniów z systemem oceniania. Uczniowie powinni znać wymagania programowe, mieć prawo do stawiania pytań w tej kwestii....